Shivaji Maharaj Information|Shivaji Maharaj Information In Marathi

  ⛳ Shivaji Maharaj Information|Shivaji Maharaj Information In Marathi.⛳



छत्रपती शिवाजी महाराज(Shivaji Maharaj Information) चरित्र:-

शिवाजी महाराज योद्धा राजा होते आणि त्यांच्या शौर्य, युक्ती आणि प्रशासकीय कौशल्यासाठी प्रसिद्ध होते. त्यांनी नेहमी स्वराज्य आणि मराठा वारसा यावर लक्ष केंद्रित केले. ते  मराठा कुळांचे वंशज होते ज्याला 'क्षत्रिय' किंवा शूर सैनिक म्हणतात.

 शहाजी भोसले आणि जीजा बाई यांचा मुलगा. त्याची आई आणि ब्राह्मण दादाजी कोंडा-देव यांच्या देखरेखीखाली, त्याला तज्ञ सैनिक आणि कुशल प्रशासक म्हणून नेमले गेले. त्याच्या कारभारावर मोठ्या प्रमाणात डेक्कन प्रशासकीय पद्धतींचा प्रभाव होता. प्रशासकीय कामकाजात त्यांना मदत करणारे ‘अष्टप्रधान’ म्हणून ओळखले जाणारे आठ मंत्री त्यांनी नेमले.



१७ व्या शतकाच्या सुरूवातीस, पुणे जिल्ह्यातील भोसले कुटुंबाला सैनिकी तसेच अहमदनगर साम्राज्याचा राजकीय फायदा झाला आणि स्थानिक असण्याचा फायदा मिळवताना नवीन वॉरियर वर्ग मराठ्यांचा उदय झाला. म्हणूनच, त्यांनी विशेषाधिकार स्वीकारले आणि मोठ्या संख्येने मराठा सरदार व सैन्यात सैन्य भरती केले. शिवाजीचा जन्म त्याची आई आणि सक्षम ब्राह्मण दादाजी कोंडा-देव यांच्या देखरेखीखाली पुण्यात झाला. दादाजी कोंडा-देव यांनी शिवाजीला एक तज्ञ सैनिक आणि एक कुशल प्रशासक बनवले. तो गुरू रामदासांच्या धार्मिक प्रभावाखाली आला, ज्यामुळे त्याला त्याच्या मातृभूमीचा अभिमान वाटू लागला.




शिवाजी महाराजांनी लढाई केलेल्या युद्धांची यादी:-Shivaji Maharaj Information In Marathi:-

१. तोरणाचा विजय:-
मराठ्यांचा सरदार म्हणून शिवाजीने ताब्यात घेतलेला हा पहिला किल्ला होता व त्याने वयाच्या १६ व्या वर्षी त्याच्या शौर्य व दृढनिष्ठेच्या शासकीय गुणांचा पाया रचला. या विजयामुळे त्याला रायगड आणि प्रतापगडसारखा दुसरा कब्जा झाला. या विजयांमुळे विजापूरचा सुलतान घाबरुन गेला आणि त्याने शिवाजीच्या वडिल शहाजीला तुरूंगात टाकले. इ.स. १६५९ मध्ये शिवाजीने पुन्हा विजापूरवर हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला. विजापूरच्या सुलतानाने त्याचा सेनापती अफजल खान याला शिवाजी ताब्यात घेण्यासाठी पाठवले. पण शिवाजी बचावण्यात यशस्वी झाला आणि त्याला बाघनाख किंवा वाघाच्या पंजे नावाच्या प्राणघातक शस्त्राने ठार मारले. शेवटी, १६५९ मध्ये, विजापूरच्या सुलतानाने शिवाजीशी शांतता तह केला आणि त्याला त्याच्या जिंकलेल्या प्रांतांचा स्वतंत्र शासक बनविला.

२. कोंडाना किल्ल्यावरील विजय:-
हा किल्ला नीलकंठ रावाच्या ताब्यात होता. हा सामना मराठा राज्यकर्ता शिवाजीचा सेनापती तानाजी मालुसरे आणि जयसिंग पहिला यांच्या अंतर्गत किल्लेदार उदयभान राठोड यांच्यात झाला.

३.शिवाजी राज्याभिषेक: -
इ.स. १६४७ मध्ये शिवाजीने स्वतःला मराठा साम्राज्याचा स्वतंत्र शासक म्हणून घोषित केले आणि रायगड येथे छत्रपती म्हणून राज्य केले. त्याचा राज्याभिषेक मुघलच्या वारसाला आव्हान देणार्‍या लोकांच्या उदयाचे प्रतीक आहे. राज्याभिषेकानंतर त्याला हिंदवी स्वराज्य नव्याने स्थापन झालेल्या ‘हैदवा धर्मोद्धारक’ (हिंदू धर्माचा रक्षक) ही पदवी मिळाली. हे राज्याभिषेक जमीन महसूल गोळा करण्याचा आणि लोकांवर कर आकारण्याचा कायदेशीर हक्क देतो.

४. कुतुब शाही राज्यकर्त्यांशी युती गोवळकोंडा :-
या युतीच्या मदतीने त्याने विजापूर कर्नाटक (इ.स. 1676-79) मध्ये मोहिमेचे नेतृत्व केले आणि कर्नाटकातील जिंजी, वेल्लोर आणि बरेच किल्ले जिंकले.

Shivaji Maharaj Information


शिवाजी प्रशासन (Shivaji Maharaj Administration):-

शिवाजीच्या कारभारावर मोठ्या प्रमाणात डेक्कन प्रशासकीय पद्धतींचा प्रभाव होता. प्रशासकीय कामकाजात त्यांना मदत करणारे अष्टप्रधान’ म्हणून ओळखले जाणारे आठ मंत्री त्यांनी नेमले.

१. अर्थ आणि सामान्य प्रशासन सांभाळणारे पेशवे हे सर्वात महत्वाचे मंत्री होते.
२. सेनापती (सर-ए-नौबत) मराठा प्रमुख अग्रगण्य प्रमुखांपैकी एक होते ज्यांना मुळात सन्मान मिळाला होता.
३.मजुमदार हे अकाउंटंट होते.
४. वेकनॅव्हिस एक आहे जो बुद्धिमत्ता, पोस्ट आणि घरगुती कामकाज सांभाळतो.
५. सर्णविस किंवा चिटणीस राजाला पत्रव्यवहार करून मदत करतात.
६.डाबीर समारंभांचा प्रमुख होता आणि परराष्ट्र व्यवहारात राजाला मदत करतो.
७.न्यायाधीश आणि पुंडितराव, न्याय आणि सेवाभावी अनुदानाचे प्रभारी होते.
८.सावकार तो जमीनीच्या चौथ्या भागाच्या म्हणजेच चौथ किंवा चौथाई या जमीनीवर कर आकारतो.
केवळ एक सक्षम सेनापती, एक कुशल कौशल्यवान आणि हुशार मुत्सद्दी म्हणूनच सिद्ध झाले नाही तर त्यांनी देशमुखांच्या शक्तीला आळा घालून मजबूत राज्याचा पायाही घातला.




म्हणूनच मराठ्यांचा उदय आर्थिक, सामाजिक, राजकीय आणि संस्थात्मक कारणांमुळे झाला. त्या मर्यादेपर्यंत, शिवाजी एक लोकप्रिय राजा होता जो मुघल अतिक्रमणाच्या विरोधात लोकप्रिय इच्छा दर्शविणारा प्रतिनिधी होता. जरी, मराठा प्राचीन जमाती होती पण १६ व्या शतकात त्यांना स्वतःला राज्यकर्ता म्हणून घोषित करण्यासाठी जागा मिळाली.


    छत्रपती शिवाजी महाराज (Shivaji Maharaj) की जय!


खालील आर्टिकल वाचा:- 👇


Post a Comment

0 Comments